Wielkanoc po węgiersku

Wielkanoc (Húsvét) na Węgrzech wygląda z grubsza podobnie, jak w Polsce, jest to takie samo święto katolickie z poprzedzającym go postem, procesją i zwyczajem malowania pisanek. W niedzielę palmową nie kupuje się jednak przed kościołem palem – do domu zabiera się poświęcone w kościele gałązki wierzbowe, nie ma też tu zwyczaju święcenia święconki.

Jeszcze 15-20 lat temu na węgierskiej wsi popularny był śmigus-dyngus, ale on też wyglądał inaczej, niż w Polsce: mężczyźni i chłopcy chodzili po domach mniej i bardziej znajomych osób, wylewając na głowy kobiet i dziewcząt perfumy, w zamian dostawali czekoladowe zajączki i… pieniądze. Pod koniec dnia byli już nieźle obłowieni. Z biegiem lat zwyczaj ten przestał się jednak podobać i coraz więcej rodzin dosłownie ucieka z domu drugiego dnia świąt, nie narażając się w ten sposób na niechciane wizyty. Obecnie w święta wielkanocne na Węgrzech zapełniają się hotele i pensjonaty, trasy górskie oblegane są przez turystów, organizuje się też mnóstwo programów na świeżym powietrzu.

A jak wyglądają zwyczaje wielkanocne w Mezőkövesd, regionie ludowym Matyó?

Dla mieszkańców miasta i przyjezdnych gości organizowanych jest w leżącym w centrum miasta skansenie Hadas mnóstwo programów.

Czeka na nich np. degustacja potraw świątecznych, pokaz malowania jajek, stragany z rękodziełem ludowym, jarmark staroci, jazda konna...

i występy zespołów ludowych.

Gdzie po papierosy?

Od 1-go lipca ubiegłego roku na Węgrzech nie kupisz papierosów ani w TESCO, ani w żadnym innym markecie, czy sklepie. Handlowcy, chcąc prowadzić sprzedaż artykułów tytoniowych potrzebują koncesji, a Państwo określiło ściśle, jakie muszą spełnić warunki, żeby ją dostać. Związane jest to m.in. z dążeniem do ograniczenia dostępu do papierosów osób niepełnoletnich. Powstały więc na Węgrzech nowe, małe sklepiki, gdzie można kupić głównie tytoń i alkohol. Wszystkie oznaczone są w ten sposób:

Napis „Nemzeti dohánybolt” oznacza:  „Narodowy sklep tytoniowy”.

Opinie o nowej sytuacji wśród klientów są różne. Niektórzy cieszą się, że chcąc kupić papierosy nie muszą już teraz tracić czasu stojąc w sklepowych kolejkach, inni twierdzą, że kiosków z tytoniem jest za mało. Mamy, robiące zakupy z dziećmi muszą zostawiać pociechy przed sklepem, bo wstęp mają tylko osoby pełnolenie, nie we wszystkich sklepach można też płacić kartą. Prawie pełnoletnie palące osoby skarżą się natomiast, że teraz muszą prosić dorosłych o pomoc w zakupach.

Moją znajomą Polkę, zupełnie zdezorientowaną w nowej sytuacji mąż poprosił, żeby kupiła mu papierosy. Stała biedna przed sklepem nie wiedząc, co począć, bo wskazany przez przechodnia sklep z wyraźną cyfrą: „18” dla niej skojarzył się przede wszystkim z sexshopem, nie miała więc odwagi wejść do środka!

Już oficjalnie uzdrowisko!

Kąpielisko termalne Zsóry niedawno oficjalnie otrzymało rangę uzdrowiska! Jest to już 15 udrowisko na Węgrzech. Do otrzymania tego statusu prowadziła długa droga:

1939 – odkrycie źródła wód termalnych przez Lajosa Zsóry
1940 – oddanie do użytku pierwszego basenu
1968 – oficjalne uznanie wody wypływającej ze źródła, jako wody leczniczej
1983 – zatwierdzenie kąpieliska, jako kąpieliska leczniczego
2011 – rozpoczęcie starań o otrzymanie tytułu uzdrowiska
2013 – otrzymanie przez kąpielisko termalne Zsóry tytułu uzdrowiska

Aby otrzymać ten tytuł kąpielisko musiało spełnić ściśle określone kryteria. Procedury wymagały m.in. zbadania czystości powietrza, poziomu hałasu, infrastruktury, komunikacji, obiektów usługowych. Przeprowadzono mnóstwo ekspertyz, m.in. lekarską, gosporarki wodnej i Państwowego Instytutu Meteorologicznego.

Status uzdrowiska ułatwi prowadzenie dalszych inwestycji w dzielnicy wypoczynkowej Zsóry, na czym skorzystają przede wszystkim odwiedzający nas turyści.

Uroki Północnych Węgier

Chcesz poznać Węgry, a nie wiesz, czego się spodziewać? Otóż Węgry to kraj słoneczny, bezpieczny i gościnny. Węgrzy są przyjaźnie do nas nastawieni, mają podobną mentalność i chętnie bawią się razem z Polakami, nie zważając na trudności językowe. Ja sama podczas mojego 20-letniego pobytu na Węgrzech nie spotkałam się z żadną negatywną reakcją na wiadomość, że jestem Polką, wręcz przeciwnie, wszyscy są mile zaskoczeni, a szczególnie starsi Węgrzy  zaczynają od razu wspominać, jak to kiedyś jeździli do Polski i zachowali bardzo miłe wspomnienia.  No i tutaj zaczynają przypominać sobie imiona swoich przyjaciół z Polski, które w ich ustach brzmią:  Żdżislaw, Malgoszia, Kaszia, Onetto… :)

A jak spędzić urlop na Węgrzech, żeby się nie nudzić? Północne Węgry pełne są interesujących miejsc, idealnych na kilkugodzinne wycieczki.

Bazą noclegową może być położone centralnie Mezőkövesd, gdzie wynajmuję domki letniskowe przy kąpielisku termalnym Zsóry:

Blisko jest stąd do Gór Bukowych, gdzie w Szilvásvárad możesz pojechać kolejką górską nad piękny wodospad:

do kąpieliska termalnego w jaskiniach w Miskolc-Tapolca:

do barokowego Egeru z ruinami zamku, tureckim Minaretem i piękną Bazyliką:

Jeżeli chciałbyś zobaczyć gejzery, to wybierz się do pobliskiego Egerszalók:

jeśli lubisz konie, to pojedź w step Hortobágy:

a jeśli chciałbyś spróbować wina w oryginalnych piwnicach, to masz tylko dwa kroki do Bogács:

Niedaleko Mezőkövesd leży najwyższy szczyt Węgier – Kékestető, możesz na sam szczyt wjechać samochodem:

Godzinne zwiedzanie jaskiń stalaktytowych w Aggtelek to niezapomniane przyżycie:

a dzień spędzony w Miskolc-Lillafüred z pięknym parkiem, stawem, jaskiniami, to już niemal obowiązek:

W samym zaś Mezőkövesd można zwiedzić muzeum regionalne Matyó, muzeum maszyn rolniczych i skansen: