Prawdziwe kuriozum dla koneserów winiarstwa

Pan József Szucskó jest chyba najbardziej pracowitym właścicielem piwnicy winnej na Węgrzech - od lat własnymi rękoma formuje swoje podziemne królestwo. Widok, jaki ukazuje się oczom zwiedzających jest fascynujący, przekraczając żelazne drzwi piwnicy nie spodziewamy się, że dosłownie powali nas z nóg!

József pracuje w pobliskiej kopalni węgla. Od ponad 30 lat po pracy większą część wolnego czasu spędza w piwnicy, w której powstał już prawdziwy labirynt.  Podłoże pochodzenia wulkanicznego to łatwokrusząca się masa, co roku wyjeżdża stąd 20 ciężarówek, zabierając ze sobą tony wykutej skały i pozostawiając za sobą cudowny, bajkowy świat. Józef nie tylko buduje, ale również dekoruje – wyżłabia w ścianach piwnicy artystycznie oświetlone, łukowate wgłębienia, w których wystawia powiązane z winiarstwem przedmioty. Jego desperacja i wytrwałość jest godna podziwu, niektórzy uważają go za prawdziwego szaleńca, z czego on sam jest bardzo dumny!

„Każdy ma swój ulubiony sposób spędzania wolnego czasu, dla mnie jest to rzeźbienie piwnicy" - mówi właściciel - „ Moja piwnica to jeden z przystanków tutejszego szlaku winnego. Chętnie przyjmuję grupy i osoby indywidualne i cieszę się zwłaszcza wtedy, kiedy moi stali goście odkrywają coś nowego – nowe skrzydło, nową salę. Bo ja zawsze dbam o to, żebym nabierał rozmachu i zdobywał kolejne części wzgórza”

Z entuzjazmem polecam do zwiedzenia tę piwnicę w Tibolddaróc, ten niezrównany, niepospolity owoc pracy rąk pana Józsefa Szucskó!

Wina, które można skosztować/kupić w piwnicy:

• Leányka – białe wytrawne
• Medina – czerwone wytrawne
• Medina-Oportó – czerwone wytrawne
• Olaszrizling – białe wytrawne
• Oportó – czerwone wytrawne
• Szampan
  
  

  

  

Piwnicę można zwiedzać przez cały rok za minimalną opłatą, po uprzednim ustaleniu terminu.
Oto link do kontaktu z właścicielem piwnicy: zwiedzanie piwnicy

Winobranie na Węgrzech

Winobranie to jedno najważniejszych wydarzeń w roku na węgierskiej wsi. W zależności od regionu, pogody i  rodzaju winogron Węgrzy zbierają je we wrześniu lub w październiku.  Zgodnie z tradycją biorą w nim udział całe rodziny, przy pomocy znajomych i sąsiadów. 

Jedni zrywają z krzaków kiście winogron i wrzucają je do wiader i koszy. Inni chodzą wzdłuż długich rzędów winorośli i pakują zerwane owoce do noszonych przez nich na plecach drewnianych beczek na szelkach – beczka ta nazywa się puttony (czyt. puttoń), a człowiek ją noszocy – puttonyos (czyt. puttoniosz).  

 
Z zebranego winogrona następnie wyciskany jest moszcz (bardzo pyszny), który potem musi odstać swoje w piwnicy, zanim zamieni się w wino. 

Podczas winobrania nie żałuje się spragnionym pomocnikom ubiegłorocznego wina, mogą też zabrać ze sobą do domu trochę winogron, czy moszczu. Winobranie to doskonała okazja do wesołej zabawy i spotkania  z dawno niewidzianymi kuzynami.

Eger - muzeum marcepana

Eger, jak wszyscy wiedzą słynie z wina, ruin twierdzy, Bazyliki, barokowych zabytków i kąpieliska termalnego. Ale nie tylko!  Wszystkim gorąco polecam zwiedzenie muzeum marcepana. Ja zamieszczę tylko jedno zdjęcie, przedstawiające komnatę barokowego pałacu, w której wszystko wykonane zostało z marcepana:

Więcej zdjęć znajdziecie Państwo w galerii Obieżyświata, oto link: http://obiezyswiat.org/index.php?gallery=12575

Węgry i wino

Węgry znane są m.in. z rozległych winnic i nastrojowych piwniczek winnych, w których możemy skosztować ich słynne wina. Na Węgrzech istnieje 22 regionów winnych, z których dwa najbardziej chyba znane leżą w Północnych Węgrzech – jest to region Tokaju (Tokaji borvidék) i Egeru (Egri borvidék).

Tokaj to przede wszystkim białe deserowe wina słodkie, zawdzięczające swój charakterystyczny smak i aromat upalnym latom, wulkanicznej glebie, późnemu winobraniu i szlachetnej pleśni w piwnicach, w których są przechowywane. Najbardziej znane to Tokaji Aszú (wym. osu), widoczny na butelkach napis: 3,4,5 lub 6 puttonyos określa, jak słodkie jest wino.

Eger słynie przede wszystkim z czerwonego, wytrawnego wina Egri bikavér (egerska bycza krew), którego nazwa odnosi się do bohaterskiej obrony Zamku w Egerze przed atakiem Turków w 1552 r., kiedy to węgierscy żołnierze walczyli z siłą byka i odnieśli wielkie zwycięstwo nad atakującym wrogiem.

Najbliższy Mezőkövesd jest region winny Podnóża Gór Bukowych (Bükki borvidék), do którego należy np. pobliskie Bogács (10 km). Na skraju tej malutkiej miejscowości znajduje się rząd piwnic, w których od wiosny do jesieni można wieczorem usiąść i uraczyć się pysznym winkiem. Kilka piwnic to jednocześnie restauracje, gdzie wieczorem można pobawić się przy muzyce.

Uwaga na nieuczciwych sprzadawców wina! – przestroga dla tych, którzy chcieliby zakupić wino i zabrać je ze sobą! Goście z Polski opowiadali mi, że w którejś z egerskich piwnic częstowano ich winem z beczki stojącej tuż przy wejściu do piwnicy. Kiedy wino spotkało się z uznaniem i zamówiono go w większej ilości, przynoszono im wino z głębi piwnicy, które okazało się być później bynajmniej nie tym samym, pysznym winem, którym raczono ich na początku.

Lekcja j. węgierskiego

Jeśli byłeś na Węgrzech, to z pewnością starałeś się cokolwiek zrozumieć z tej dziwnej, zakręconej mowy, a tu… ani rusz! Na nic twoja szkolna znajomość angielskiego, niemieckiego – j. węgierski nie przypomina kompletnie niczego. Aż dziw, że oni mogą się ze sobą jakoś porozumieć!

Ale nie jest tak źle, jakby się wydawało. Język ten dziwnie brzmi w Twoich uszach, ale jest bardzo logiczny i po paru lekcjach zauważysz, że to się trzyma kupy! Na początek naucz się kilku wyrazów i zwrotów, które mogą ci się przydać przy najbliższym wyjezdzie na Węgry: „Jó napot kívánok” to „Dzień dobry”, a dosłownie: Życzę dobrego dnia!, „Szia”, to „Cześć”, a w wymowie bardzo przypomina angielskie „See you”. Słowem „Sziasztok” witaj i żegnaj się, jak masz do czynienia z więcej, niż jedną osobą, pamiętając o tym, że „sz” wymawia się, jak „s” i odwrotnie.

Jeśli właśnie siedzisz w piwniczce winnej, to warto wiedzieć, że „Na zdrowie” to „Egészségünkre”, a jak szukasz termalnego kąpieliska, to pytaj o „termál fürdő”. Zwalniaj na trasie widząc samochód z napisem „Rendőrség”, a miłość Węgierce wyznawaj słowem „Szeretlek!”.

A teraz krótki test, jak dobrze masz opanowany j. węgierski. Co to znaczy: huligán, pizsama, apartman, muzsika, vodka? Jeśli poprawnie przetłumaczyłeś wszystkie pięć słów, to znaczy, że jesteś na dobrej drodze do opanowania języka naszych bratanków. Gratuluję!

Słownik polsko-węgierski wczasowicza:
Dzień dobry! – Jó napot! (ju napot)
Dobry wieczór! -Jó estét! (ju estit)
Do widzenia! – Viszontlátásra! (wisontlataszro)
Cześć! – Szia (sija)
Jak się masz? – Hogy vagy? (hodź wodź)
Jak się pan/pani ma? – Hogy van? (hodź won)
Dziękuję, dobrze – Köszönöm, jól. (kusunum, jul)
Dziękuję – Köszönöm (kusunum)
Proszę – Tessék (teszik)
Przepraszam – Bocsánat! (boczanot)
Tak/Nie – Igen/Nem (igen/nem)
Miłego dnia! – Szép napot!  (syip nopot)
Która godzina? – Hány óra? (Hań ora)
Gdzie? – Hol? (hol)
Kiedy? – Mikor? (mikor)
Dlaczego? – Miért? (miyrt)
Jest/Nie ma – Van/Ninc (won/nincz)
Na zdrowie! – Egészségünkre! (egisszygunkre)
Problem – Probléma (problyimo)
Nie ma problemu. – Ninc probléma. (nincz problyima)
Jest problem.  – Probléma van (problyimo won)
Dobrze się czujesz? – Jól vagy? (jul wodź)
Dobrze się czuję. – Jól vgyok. (jul wodziok)
Źle się czuję.  – Rosszul vagyok. (rossul wodziok)
Jestem chory/chora. – Beteg vagyok. (beteg wodziok)
Przygodnia – Orovosi rendelő (orwoszi rendelu)
Dyżur lekarski – Orvosi ügyelet (orvoszi udzielet)
Gdzie jest? – Hol van? (hol won)
Muzeum – Múzeum (muzeum)
Kąpielisko – Fürdő (firdu)
Bilet – Jegy (jedź)
Przebieralnia – Öltöző (ultuzu)
Mleczko do opalania – Naptej (noptej)
Wycieczka – Kirándulás (kirandulasz)
Tłumacz – Tolmács (tolmacz)
Odjazd – Indulás (indulasz)
Przyjazd – Érkezés (yrkezis)
Kościół – Templom (templum)
Msza – Mise (misze)
Apteka – Gyógyszertár (dziudźsertar)
Benzyna – Benzin (benzin)
Stacja benzynowa – Benzinkút (benzinkut)
Autostrada – Autópálya (outopajo)
Ile kilometrów – Hány kilométer? (hań kilomiter)
Mapa – térkép (tyrkyp)
Polska – Lengyelország (Lendielorsag)
Węgry – Magyarország (Modiororsag)
Granica – Határ (hotar)
Sklep – bolt (bolt)
Sklep spożywczy – ABC bolt (abici bolt)
Restauracja – étterem (yitterem)
Ile to forintów? – Hány forint? (hań forint)
Woda mineralna – Ásványvíz (aszwańwiz)
Mleko – Tej (tej)
Masło – Vaj (woj)
Sok owocowy – gyümölcslé (giumulczlyi)
Herbata – tea (tea)
Wino – bor (bor)
Piwo – Sör (sur)
Wędlina – Felvágott (felwagot)
Żółty ser – sajt (szojt)
Owoce – gyümölcs (diumulcz)
Warzywa – zöldség (zuldszig)
Bazar – Piac (pijac)
Targ – Zöldségpiac (zuldszyigpijoc)
Dobry – Jó (ju)
Zły – Rossz (ros)
Mały – Kicsi (kiczi)
Duży – Nagy (nodź)
Ładny – Szép (syip)
Daleko – Messze (messe)
Blisko – Közel (kuzel)
Porządek – Rond (rend)
Dzisiaj – Ma (mo)
Jutro – Holnap (holnop)
Wczoraj – Tegnap (tegnop)
Tydzień – Hét (hyit)
Poniedziałek – Hétfő (hyitfo)
Wtorek – Kedd (ked)
Środa  – Szerda (serdo)
Czwartek – Csütörtök (czutortok)
Piątek – Péntek (pyntek)
Sobota – Szombat (sombot)
Niedziela – Vasárnap (wosyarnop)
Styczeń – Január (januar)
Luty – Február (februar)
Marzec – Március (marciusz)
Kwiecień – Aprilis (aprilisz)
Maj – Május (majusz)
Czerwiec – Június (junjusz)
Lipiec – Július (juljusz)
Sierpień – Augusztus (augustusz)
Wrzesień – Szeptermber (september)
Październik – Október (oktuber)
Listopad – November (nowember)
Grudzień – December (december)